LEGITIEME EENZAAMHEID

" En de HERE God zei: het is niet goed dat de mens alleen is ……"

Genesis 2:18

Een overbekende tekst! Hoe vaak heb ik hem niet in een trouwdienst aan het echtpaar meegegeven? Vandaar, dat wij deze woorden uit de Bijbel ook vrijwel uitsluitend kennen als ‘trouwtekst’. Maar het gaat hier om veel méér ! Enige weken geleden moest ik in een gesprek met iemand aan deze woorden denken, en, zoals dat met Bijbelteksten kan gaan, toen viel mij opeens iets belangrijks op. Deze woorden worden door onze God tot Adam gesproken voor de zondeval. Adam had op dat moment een volmaakte relatie met God, zijn Vader. Adam was een zoon van God, zegt de Bijbel, en, dat was Jezus – de " Tweede Adam" -ook. Adam had dezelfde perfecte relatie met God, zijn Vader, als Jezus. Zo en zo is de overeenkomst tussen de " eerste" en de ‘ Tweede ‘ Adam een studie apart waard, maar daar zal ik hier nu maar even niet verder op ingaan. Wat wel heel belangrijk is voor ons om te weten, is, dat Adam op dit moment, wanneer God dit constateert, de best mogelijke relatie met God had die een mens kan hebben! Niemand van ons zal op Aarde zo’n perfecte omgang met de Vader kunnen hebben als hij, want, bij ons is de verschrikking van de zondeval ertussen gekomen en wij bevinden ons sinds de verlossing in Christus op de weg van herstel. Wij bevinden ons tussen het " reeds" en het ‘ nog niet’ van de beloftes in Christus, zoals wij in de theologie zeggen. Wij – na de zondeval – kennen heer-lijke tijden , waar wij Gods Aanwezigheid wel kunnen zoenen, en, wij kennen barre woestijntijden, waar God ver weg lijkt. Zo gaat het leven van een verloste mens na de zondeval; over ‘ bergen en dalen".

Maar deze Adam verkeerde nog in de paradijselijke staat; hij wandelde letterlijk met God! Wat heeft een mens nog meer nodig?

Nu, wat dacht je van mensen?

God ziet Zijn eerste zoon daar staan, en, Hij ziet dat hij ‘ alleen’ is; dat hij niemand heeft ‘ als hem’, niemand die hem ‘ tot hulp’ is. Niemand met wie hij zijn leven en zijn verhalen ; zijn zorgen en verdriet kan delen… O, nee; dat klopt natuurlijk niet, want zorgen en verdriet waren er natuurlijk nog niet voor de zondeval…Foutje! Ik ging even te snel. Nu zult u wellicht denken; "hoezo, Adam had niemand!? Hij had de meest volmaakte relatie met God die een mens zich maar wensen kan!?" En daar maken wij de belangrijke fout. Een fout, die wij, vandaag, onder elkaar – ook als ‘ broeders en zusters" – nogal eens maken, met alle gevolgen van dien.

God ziet dat Adam alleen is en, dat hij hulp nodig heeft van iemand ‘ als hem’’. Ik concludeer, dat de mens – ook al voor de zondeval- in zijn perfecte staat, andere mensen nodig heeft, en hulp, die "bij hem past"(" tegenover hem staat"…). Ik concludeer uit deze tekst, dat eenzaamheid (= het gevoel dat je niemand hebt, dat er niemand voor jou is…) er al was voor de zondeval en dus niets met " zonde ‘ en zeker niets met ‘ ongeloof’ te maken heeft! Eenzaamheid is dus een legitiem gevoel. Een mens, een kind van God kan zich dus "alleen’ voelen, terwijl zijn/haar relatie met God perfect is! Daar dit gevoel door God gezien wordt in Adam voor dat de zonde ertussen kwam, begrijp ik dus dat het gevoel alleen te staan en te zijn in het leven na de zondeval – nadat wij de perfecte relatie met de Vader verloren hebben nog veel ernstiger geworden is….

In een paradijselijke staat, in volmaakte harmonie met zijn Vader, constateert God, dat Zijn zoon alleen is en hulp nodig heeft van iemand "zoals hij". Wat doe God eraan? Dat is heel interessant en extra goed nieuws voor de dierenliefhebbers onder ons! Dan maakt God de dieren…(Opvallend , geheel in omgekeerde volgorde met het andere scheppingsverhaal, in Gen.1, waar God eerst de dieren maakt, en dan de mens….! Klaarblijkelijk schrijft de schrijver geen pure historie, maar iets anders…). Maar, de dieren zijn dus echte een hulp voor de mens in zijn gevoel van alleen-zijn! En dat is elke dierenvriend (wie is dat niet?) bekend! Onderzoek onder bejaarde en zieke mensen in bejaardentehuizen en zorgcentra heeft aangetoond dat het meenemen van het geliefde huisdier leidt tot een langer, gezonder en beter leven ! Dieren vormen wel degelijk een gedeeltelijke oplossing voor het probleem van de eenzaamheid! Gedeeltelijk, want, Adam is blij met de dieren, maar, zij zijn toch nog niet echt de oplossing voor zijn gevoel van alleen-zijn. Zij zijn niet " als hem". En dat vinden ook onze bejaarde eenzame medemensen. Huisdieren helpen zeker, maar hun aanwezigheid compenseert zeker niet de afwezigheid van hun kinderen, kleinkinderen en partners. Zij missen – terecht – hen die "zijn-als-zij", hun eigen vlees en bloed, en een hulp, die bij hen past.

Eenzaamheid, het gevoel dat er niemand voor jou is, is een legitiem gevoel. Het was er al voor de zondeval, en, lieve mensen, het wordt dus niet opgelost door een volmaakte relatie met de Heer, laat staan een onvolkomen, gebroken relatie met de Heer, zoals wij die hier altijd zullen hebben!

Maar, wat zijn wij dan vandaag vaak hard zeg…..Ook in de Kerk. Hoe vaak hebben wij niet iemand het goedbedoelde advies meegegeven, dat je ‘ het niet bij mensen moet zoeken", maar " bij God alleen" ? Hoe vaak hebben wij niet gedacht, dat de relatie met God, het gevoel van alleen-zijn maar moet oplossen en elkaar zo met een kluitje in het riet weggestuurd? God begrijpt Adam in zijn alleen-zijn, maar hoeveel begrip is er bij ons, wanneer oma of opa, of pa of ma klaagt dat zij ons ‘ zo weinig zien’ ? Hoeveel extra aandacht is er bij ons - in de Kerk – voor hen die duidelijk legitiem lijden aan het alleen-zijn? Natuurlijk, zij moeten dat dan wel even aangeven, denkt u. Maar dat is toch niet echt nodig? De "weduwe en de wees" en de oude van dagen , en de alleen-gaanden die daar niet voor gekozen hebben zijn toch bekend in de gemeente? Kijk om u heen. Kijk in uw eigen huiskerk. Vraag het desnoods even aan elkaar; " Voel je je wel eens alleen?".Vraag het eens aan hen waarvan je het niet verwacht. Aan gehuwden en mensen met veel mensen om hen heen. Want het gevoel van alleen-zijn wordt niet automatisch opgelost door te trouwen of in een mensenmassa op te gaan. Misschien een goed thema voor een huiskerkavond: ‘ Wie voelt zich wel eens alleen staan? "

Hoe vaak hebben wij niet gezegd; " Ik zal voor je bidden, hoor! God is bij je!" Om daarmee ons eigen er-niet-bij-zijn te compenseren? " God is bij je", maar ik heb geen tijd…..

Adam was zonder zonde, leefde in een paradijs, en wandelde volmaakt met God. Maar hij had toch mensen nodig. Misschien dat daarom zijn naam ‘ Adam", eigenlijk betekent "mensheid", want je bent samen-mens, zoals God Samen-God is. "Laat Ons mensen maken , naar Ons Beeld", zegt de Schepper-Vader. God is een Samen-leving, en wij – mensen, zijn geschapen naar Zijn beeld; als een samen-leving. God gaf hem een mens.

Mozes kreeg grote bevestigingen en beloftes van God mee op zijn missie naar Farao. Het was hem toch niet genoeg. Hij had behoefte aan een mens naast hem. God gaf hem zijn broeder. Aaron. Toen dorst Mozes wel naar Farao.

Jezus - de Tweede Adam – had een volmaakte relatie met de Vader, maar toch was Hij in Gethsemane eenzaam en alleen en had behoefte aan zijn vrienden. Maar zij sliepen…" Had gij niet even met mij kunnen waken…?"

Straks zal onze volledig ver-techniseerde en ontwrichte flut " samen-leving", die - om met Toon Hermans te spreken – " bij de voordeur ophoudt" (als hij daarbinnen al is…?) wellicht die ontdekkingen van de noodzaak van huisdieren bij eenzame bejaarden wel weer technisch oplossen. Dan maakt zij robot-honden en katten, of verrijkt de ingewikkelde zorg met een nieuwe tak; de huisdier-bezoek-dienst! Dan hoeven de kinderen en kleinkinderen en de anderen het tenminste niet te doen. Voor de " zorg’ willen wij wel betalen en politiek correct stemmen, maar wij willen het liever niet zelf doen daarvoor hebben wij het te druk met onszelf.

Laten wij tegenover die flut-samenleving –van- niks toch een een echte plaatsen. Die van God, de Vader met Zijn kinderen; die van het ‘ geheimenis Gemeente", met Jezus als Hoofd. Ik verlang daar steeds meer naar. Laten wij het a.u.b. in de Gemeente van de Heer geheel anders doen, zodat deze karikatuur van een "samenleving" tenminste nog kan zien hoe het bedoeld is.

Eenzaamheid is een legitiem gevoel. Het is geen zonde. Het was er al voor de zondeval, in het paradijs. Het wordt niet altijd opgelost door de Aanwezigheid van God in je leven. Soms kunnen alleen de kinderen, de kleinkinderen, de vrienden, de broeders en zusters in de Heer er iets aan doen. Zo heeft de Heer, de Vader God dat verordenend. Zo is het goed.

Ds. Ed Meenderink

Fotografie: